"Mənzil-istismar sahələrinin (JEK-lərin) fəaliyyəti və ümumilikdə yaşayış binalarının idarə edilməsi sistemi yenidən nəzərdən keçirilməlidir. Bu strukturların yerində daha kompakt fəaliyyət göstərən xidmət müəssisələrinin yaradılması təklif olunsa da, düşünürəm ki, məsələ yalnız qurumların adını və ya təşkilati formasını dəyişməklə həll olunmamalıdır".

BAKU.WS-in məlumatına görə, bunu Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd səlahiyyətləri dəqiq bölüşdürmək, paralel idarəetmə strukturlarını aradan qaldırmaq və vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətini artırmaq olmalıdır:

"Azərbaycanda bələdiyyələr mövcuddur və onlar seçki yolu ilə formalaşan yerli özünüidarəetmə orqanlarıdır. Buna baxmayaraq, onların maliyyə imkanları və səlahiyyətləri bir çox hallarda əhaliyə geniş xidmətlər göstərməyə imkan vermir. Mənzil-istismar sahələri ilə bələdiyyələrin fəaliyyət istiqamətləri arasında müəyyən oxşarlıqların olması isə idarəetmədə səlahiyyət bölgüsü məsələsini gündəmə gətirir.

Hesab edirəm ki, JEK-lərin indiyədək həyata keçirdiyi funksiyaların hansı hissəsinin bələdiyyələrə ötürülə biləcəyi araşdırılmalı, bu qurumların real səlahiyyətləri və maliyyə imkanları artırılmalıdır.

Digər mühüm məsələ vətəndaşların ödədikləri vəsaitin qarşılığında adekvat xidmət almasıdır. Yaşayış binalarının saxlanılması, liftlərin istismarı və digər kommunal xidmətlərlə bağlı ödənişlər insanların ailə büdcəsinə təsir göstərir. Vətəndaş ödədiyi vəsaitin hara yönəldiyini bilməli və bunun müqabilində keyfiyyətli xidmət görməlidir. Əgər hər hansı qurumun saxlanılmasına vəsait ayrılırsa, həmin qurumun fəaliyyəti, əməkdaşlarının real iş yükü və göstərilən xidmətlərin nəticələri də şəffaf şəkildə qiymətləndirilməlidir".

AQC sədri əlavə edib ki, bu sistemdə mümkün səmərəsizliklərin, ştatların və xərclərin əsaslı təhlilinə ehtiyac var. İdarəetmə strukturlarının saxlanılması özlüyündə məqsəd olmamalıdır:

"Əsas meyar əhaliyə xidmətin keyfiyyəti, xərclərin əsaslandırılması və ayrılan vəsaitin səmərəli istifadəsi olmalıdır.

Mənim təklifim köhnə mənzil-istismar sisteminin mərhələli şəkildə ləğv edilməsi və onun funksiyalarının müvafiq maliyyə təminatı ilə bələdiyyələrə ötürülməsi imkanlarının nəzərdən keçirilməsidir. Bunun üçün əvvəlcə bələdiyyələrin büdcə mənbələri genişləndirilməli, onların səlahiyyətləri konkretləşdirilməli və fəaliyyətlərinə ictimai nəzarət gücləndirilməlidir. Eyni zamanda, binaların idarə olunmasında sakinlərin iştirakını təmin edən mexanizmlər də yaradılmalıdır.

Müasir idarəetmənin əsas prinsipi odur ki, səlahiyyət, məsuliyyət və maliyyə təminatı bir-birindən ayrı olmamalıdır. Bələdiyyəyə müəyyən vəzifə verilirsə, həmin vəzifəni yerinə yetirmək üçün resurslar da ayrılmalıdır. Eyni işi görən bir neçə qurumun saxlanılması əvəzinə, vətəndaş qarşısında konkret məsuliyyət daşıyan, fəaliyyəti şəffaf və hesabatlı olan idarəetmə modeli formalaşdırılmalıdır.

Nəticədə məqsəd sadəcə JEK-ləri ləğv etmək deyil, yaşayış binalarının idarə edilməsini daha səmərəli təşkil etmək, bələdiyyələrin rolunu gücləndirmək və vətəndaşların ödədikləri vəsaitin qarşılığında keyfiyyətli xidmət almasını təmin etmək olmalıdır".

Orxan Hüseyn